नव-दिल्ली। अमेरिका-इजराइल-ईरानयोः मध्ये युद्धवृद्धेः प्रभावः भारतदेशे अपि दृश्यते। देशे सर्वत्र एलपीजीसिलेंडरस्य अभावः तीव्रतया वर्धमानः। बहु-राज्येषु गैसएजेंसीयोः पुरतः दीर्घा पंक्तयः दृश्यन्ते, कालाबाजारी च जमाखोरी च प्रकटन्ते।
स्थिति एषा जाताः यत् बिहारदेशे जनाः लक्डि-कोलस्य साहाय्येन भोजनं कुर्वन्ति, राजस्थानस्य च किञ्चित् होटल-ढाबा गैसस्य स्थानं त्यज्य लक्डिभट्टिभिः पाकं कुर्वन्ति।
उत्तरप्रदेशे, सिद्धार्थनगर मध्ये जनाः रात्रे एव गैसएजेंसीयोः पुरतः सिलेंडरस्य प्रतीक्षायामासन्। कतिपयेषु स्थानेषु घरेलू-व्यावसायिकसिलेंडरयोः कालाबाजारी दृश्यते। लगभग २००० रूप्यकस्य व्यावसायिकसिलेंडरः किञ्चन क्षेत्रे ४००० रूप्यकपर्यन्तं विक्रियमाणः। जमाखोरीवृत्तान्तानां अनन्तरम् मध्यप्रदेशे, उत्तरप्रदेशे, कर्नाटके, तमिलनाडु च गैसगोदामेषु छापामारी प्रारब्धा।
पंजाबे च चण्डीगढे च संकटस्य तीव्रता दृश्यते। बरनालायां सिलेंडरस्य प्रतीक्षायाम् एकः वृद्धः हृदयाघाते निधनं प्राप्तवान्। छत्तीसगढे, रायपुरसहितं, गैसएजेंसीयोः पुरतः प्रातःकाले एव जनसमूहः संगतः। तेजधूपे दीर्घकालं प्रतीक्षां कृत्वा अपि कतिपय उपभोक्तारः शून्यहस्ताः प्रतिनिवृत्ताः।
हरियाणायां गैसवितरणे २०-२५ दिनपर्यन्तं प्रतीक्षां कर्तुं बाध्याः। ऑनलाइनबुकिंग-फोनकौलनां प्रत्युत्तरं न लभ्यते, अतः जनाः प्रत्यक्षं एजेंसीपुरतः सिलेंडरं प्राप्नुवन्ति। हिमाचलप्रदेशे व्यावसायिकसिलेंडराभावेन होटल-ढाबासञ्चालकाः इन्डक्शनहीटर क्रेतुम् आरब्धवन्तः। पूर्वे हप्ते केवलं १-२ विक्रयन्ते स्म, अधुना प्रतिदिनं ८-१५ विक्रयन्ते।
संकटस्य निराकरणाय केंद्रसरकारः अनेकान् उपायान् अनुष्ठितवती। पेट्रोलियममंत्रालयेन तीनतेलकम्पन्याः उच्चस्तरीय समिति निर्मिता या गैसवितरणस्य निरीक्षणं कुर्वन्ति। जमाखोरीनिवारणाय एसेंशियल कमोडिटी एक्ट १९५५ लागू कृतम्। सिलेंडरवितरणे OTP एवं बायोमेट्रिकसत्यापनं अनिवार्यम्।
घरेलूसिलेंडरबुकिंगनियमाः अपि परिवर्तिताः। प्रथमसिलेंडर प्राप्तेः अनन्तरम् द्वितीयसिलेंडर २५ दिनानन्तरं मात्रं बुक् कर्तुं शक्यते, ग्रामिणक्षेत्रेषु अन्तरालः ४५ दिनानि। सर्वे रिफाइनरीया: एलपीजीउत्पादनस्य वृद्धये निर्देशं प्राप्तवन्तः, उत्पादनम् लगभग २८% वृद्धम्।
एवञ्च तु भूमिहालाः सामान्याः न सन्ति। कतिपय नगरेषु गैसएजेंसीयोः पुरतः दीर्घा पंक्तयः सन्ति, होटल-ढाबासञ्चालकाः खाद्यवस्तूनां मूल्यवृद्धेः संकेतं दत्तवन्तः। विशेषज्ञानां मतम् – अन्तरराष्ट्रीयस्थिति सामान्यं न भवति पर्यन्तं एलपीजीवितरणे दबावः स्थितिं धारयितुं शक्नोति।
About the Author
